Tần suất vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời không có một con số chung cho mọi hệ thống, vì tốc độ bám bụi phụ thuộc vào môi trường xung quanh vị trí lắp đặt. Với hệ thống áp mái nhà xưởng trong khu công nghiệp, mức khởi điểm thường dùng là 3 đến 4 lần mỗi năm, còn khu ít bụi có thể bắt đầu từ khoảng 2 lần mỗi năm. Sau đó, lịch vệ sinh cần được điều chỉnh theo kết quả kiểm tra bằng mắt hằng tháng và số liệu sản lượng trên hệ thống giám sát, thay vì giữ cố định từ năm này sang năm khác.
BPG Group đạt chứng nhận ISO 9001:2015 (tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý chất lượng) và giải thưởng The Best of Vietnam 2024. Mỗi đợt vệ sinh được triển khai theo từng hạng mục đã thống nhất, có ảnh chụp báo cáo kết quả và biên bản nghiệm thu ký xác nhận giữa hai bên.
Tần suất vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời theo môi trường lắp đặt
Tần suất vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời được chọn theo loại bụi và tốc độ bụi tích tụ ở khu vực lắp đặt, nên hệ thống ở khu công nghiệp, ven biển và khu ít bụi cần ba mức lịch khác nhau. Các mức trong bảng dưới đây là mức khởi điểm để lập lịch năm đầu, chưa phải mức cố định. Doanh nghiệp nên dùng kết quả của vài đợt vệ sinh đầu tiên để tăng hoặc giảm số lần cho phù hợp với hệ thống của mình.
| Môi trường lắp đặt | Loại chất bẩn thường gặp | Mức khởi điểm | Lưu ý khi lập lịch |
| Khu ít bụi, ít xe tải và công trình xung quanh | Bụi đất mịn, phấn hoa, lá khô | Khoảng 2 lần mỗi năm | Ưu tiên một đợt vào cuối mùa khô, khi bụi đã tích nhiều tháng mà chưa có mưa rửa trôi. |
| Nhà xưởng trong khu công nghiệp | Bụi từ hoạt động sản xuất, khói và bụi đường từ xe tải ra vào | 3 đến 4 lần mỗi năm | Dãy pin gần ống thoát khí, quạt hút hoặc cửa xuất hàng thường bẩn nhanh hơn phần còn lại của mái. |
| Gần công trường, nhà máy nhiều bụi hoặc ven biển | Bụi xi măng, bụi xây dựng, hơi muối và cát | Dày hơn mức khu công nghiệp, quyết định theo kiểm tra hằng tháng | Bụi xi măng bám chặt khi gặp sương ẩm; hơi muối đọng lâu ngày dễ làm khung kim loại bị ăn mòn. |
| Gần cây xanh hoặc khu vực nhiều chim | Phân chim, lá cây, nhựa cây | Theo mức của khu vực, cộng xử lý cục bộ khi phát hiện | Vết phân chim che một phần tấm pin cần được xử lý sớm, không đợi tới đợt vệ sinh toàn mái. |
Ở khu vực phía Nam, mùa mưa giúp rửa trôi một phần bụi khô trên mặt kính, nhưng nước mưa không làm sạch được phân chim, nhựa cây và lớp bụi đã bám thành màng. Vì vậy, nhiều nhà xưởng bố trí các đợt vệ sinh dày hơn trong mùa khô và giữ ít nhất một đợt trong mùa mưa để xử lý các vết bám cục bộ. Để hiểu vì sao lịch vệ sinh ảnh hưởng tới chi phí điện, cần xem bụi bẩn làm giảm sản lượng của tấm pin theo cách nào.
Bụi bẩn làm giảm sản lượng điện của tấm pin như thế nào
Bụi bẩn tấm pin mặt trời làm giảm lượng ánh sáng đi qua mặt kính tới các tế bào pin, nên sản lượng điện thấp hơn mức hệ thống có thể đạt được trong cùng điều kiện nắng. Theo bài tổng hợp của RatedPower về tổn thất do bụi bẩn, Phòng thí nghiệm Năng lượng Tái tạo Quốc gia Hoa Kỳ (NREL) ước tính tổn thất điển hình do bụi bẩn khoảng 5% sản lượng, và có nơi lên tới 25%. Mức tổn thất thực tế của từng hệ thống còn tùy vào loại bụi, độ nghiêng của tấm pin và lượng mưa trong năm.
Tổn thất do bụi thường tăng dần theo từng tuần, nên người vận hành khó nhận ra nếu chỉ nhìn sản lượng của từng ngày riêng lẻ. Một số vết bẩn cục bộ như phân chim hay lá cây còn gây hại nhiều hơn bụi phủ đều, vì tấm pin bị che một phần có thể kéo sản lượng của cả chuỗi pin nối tiếp xuống thấp. Do đó, ngoài lịch định kỳ theo môi trường, doanh nghiệp cần theo dõi thêm một số dấu hiệu cho thấy tấm pin cần được vệ sinh sớm hơn.
Dấu hiệu cần vệ sinh tấm pin sớm hơn lịch định kỳ
Tấm pin cần được vệ sinh sớm hơn lịch khi bụi đã che mờ màu của tế bào pin, khi sản lượng giảm rõ so với ngày nắng tương đương, hoặc khi một chuỗi pin có dòng điện lệch bất thường so với các chuỗi khác. Các dấu hiệu này được phát hiện qua kiểm tra bằng mắt và số liệu trên phần mềm giám sát của biến tần. Hình dưới đây tóm tắt các dấu hiệu doanh nghiệp nên theo dõi giữa các đợt vệ sinh định kỳ.
- Bụi che mờ màu tế bào pin: sổ tay vận hành và bảo trì tấm pin của LONGi khuyến nghị kiểm tra bề mặt tấm pin bằng mắt mỗi tháng một lần, và yêu cầu vệ sinh khi lớp bẩn đã che màu gốc của tế bào pin.
- Sản lượng giảm so với ngày nắng tương đương: khi so hai ngày nắng đều, ít mây ở hai thời điểm gần nhau mà sản lượng ngày sau thấp hơn rõ, nguyên nhân thường là bụi tích tụ hoặc có vật che trên mặt tấm pin.
- Một chuỗi pin lệch dòng bất thường: sổ tay của LONGi nêu ngưỡng cần kiểm tra khi dòng điện hoặc điện áp của một nhánh lệch quá 5% so với trung bình các nhánh khác trong cùng hộp gom dây, và khi sản lượng của một hộp gom dây thấp hơn 15% so với các hộp khác cùng biến tần.
- Phân chim, lá cây che một góc tấm pin: vết bẩn cục bộ này cần được xử lý ngay khi phát hiện, vì một tấm bị che có thể làm giảm sản lượng của cả chuỗi.
- Vừa có thi công lớn xung quanh: sau các đợt đào đường, xây dựng nhà xưởng lân cận hoặc một mùa khô kéo dài, lượng bụi trên mái thường tăng nhanh hơn mức bình thường.
Khi lệch dòng hoặc sản lượng giảm mà mặt kính vẫn sạch, nguyên nhân có thể nằm ở cáp, giắc nối hoặc thiết bị điện, nên doanh nghiệp cần chuyển cho bộ phận kỹ thuật hoặc đơn vị vận hành hệ thống kiểm tra trước khi đặt lịch vệ sinh. Các dấu hiệu trên cũng là dữ liệu đầu vào để điều chỉnh lịch vệ sinh định kỳ cho những năm sau.
Cách lập lịch vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời định kỳ cho nhà xưởng
Lịch vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời định kỳ nên được lập từ mức khởi điểm theo môi trường, rồi điều chỉnh sau mỗi đợt dựa trên ảnh báo cáo và số liệu sản lượng của hệ thống. Cách làm này giúp doanh nghiệp tránh hai trường hợp tốn kém là vệ sinh quá dày khi tấm pin còn sạch, hoặc để bụi tích tụ quá lâu giữa hai đợt. Bốn việc dưới đây giúp người phụ trách cơ sở vật chất có một lịch vệ sinh sát với thực tế của hệ thống.
- Xác định nhóm môi trường cho từng khu mái: cùng một nhà máy có thể có khu mái gần ống thoát khí, cửa xuất hàng hoặc hàng cây, nên các dãy pin ở những khu này có thể cần lịch dày hơn phần mái còn lại.
- Đặt lịch theo mùa: ưu tiên một đợt vào cuối mùa khô, bố trí thêm đợt giữa mùa khô với khu nhiều bụi, và giữ một đợt trong mùa mưa để xử lý phân chim, nhựa cây mà nước mưa không rửa được.
- Đối chiếu ảnh báo cáo của từng đợt: BPG chụp ảnh báo cáo kết quả theo từng khu vực hoặc từng dãy pin, nên doanh nghiệp có căn cứ để so mức độ bẩn trước khi vệ sinh giữa các đợt và quyết định tăng hay giảm số lần trong năm.
- Ghép lịch với các hạng mục trên mái: khi mái tôn hoặc máng xối cũng đến kỳ vệ sinh, doanh nghiệp có thể sắp xếp cùng đợt để đội thi công chỉ chuẩn bị lối đi, nguồn nước và phương án an toàn một lần.
Khi đặt lịch theo năm, doanh nghiệp nên đề nghị đơn vị vệ sinh gửi báo giá tách theo từng hạng mục và từng đợt, để biết rõ chi phí của vệ sinh tấm pin, vệ sinh mái tôn hay xử lý cục bộ. Cách sắp xếp hai hạng mục trên cùng một mái được trình bày trong bài vệ sinh mái tôn nhà xưởng có tấm pin mặt trời áp mái, còn các bước thực hiện mỗi đợt nằm trong bài quy trình vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời một lần là hợp lý?
Với nhà xưởng trong khu công nghiệp, mức khởi điểm thường dùng là 3 đến 4 lần mỗi năm, còn khu ít bụi có thể bắt đầu từ khoảng 2 lần mỗi năm. Hệ thống gần công trường, nhà máy nhiều bụi hoặc ven biển thường cần lịch dày hơn. Sau vài đợt đầu, doanh nghiệp nên điều chỉnh số lần theo kết quả kiểm tra hằng tháng và số liệu sản lượng.
Vệ sinh tấm pin quá thường xuyên có làm hỏng tấm pin không?
Vệ sinh đúng cách với nước sạch, dụng cụ mềm và áp lực nước trong giới hạn của hãng pin không làm hỏng tấm pin. Hư hại thường đến từ thao tác sai như dội nước lên tấm pin đang nóng, dùng chất tẩy mạnh hoặc giẫm lên tấm pin. Tuy vậy, vệ sinh dày hơn mức cần thiết sẽ làm tăng chi phí mà không tăng thêm sản lượng.
Mùa mưa có cần vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời không?
Có, mùa mưa vẫn nên có ít nhất một đợt vệ sinh, nhất là với hệ thống gần cây xanh hoặc khu vực nhiều chim. Nước mưa rửa trôi một phần bụi khô nhưng không làm sạch phân chim, nhựa cây và lớp bụi đã bám thành màng. Mưa nhỏ xen nắng còn có thể để lại vệt bùn mỏng trên mặt kính.
Làm sao biết tấm pin đã bẩn mà không cần lên mái?
Doanh nghiệp có thể theo dõi sản lượng ngày và dòng điện của từng chuỗi pin trên phần mềm giám sát của biến tần. Khi sản lượng giảm rõ so với ngày nắng tương đương, hoặc một chuỗi pin có dòng điện lệch bất thường so với các chuỗi khác, tấm pin có thể đang bám bẩn hoặc bị che. Việc kiểm tra bằng mắt mỗi tháng một lần vẫn cần thiết để xác nhận nguyên nhân.
Chi phí vệ sinh tấm pin định kỳ được tính theo những yếu tố nào?
Chi phí vệ sinh tấm pin được tính theo số lượng tấm pin hoặc diện tích hệ thống, vị trí lắp đặt, độ cao và độ dốc mái, mức độ bẩn, điều kiện cấp nước và số đợt trong năm. BPG gửi báo giá tách theo từng hạng mục, đã gồm nhân sự, máy móc và hóa chất chuyên dụng, sau khi khảo sát hiện trạng tại cơ sở. Khảo sát không thu phí; vui lòng liên hệ báo giá để nhận mức cụ thể cho hệ thống của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp cần lập lịch vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời cho nhà xưởng? Liên hệ BPG Group qua hotline 0707 43 9899 để được khảo sát hiện trạng không thu phí và nhận báo giá tách theo từng hạng mục, hoặc xem chi tiết dịch vụ vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời.
