Quy trình vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời gồm 5 bước: khảo sát và kiểm tra an toàn, quét bụi và lá khô, xử lý vết bám, xả rửa bằng nước sạch áp lực thấp, rồi kiểm tra và nghiệm thu. Mỗi bước cần đúng thời điểm, đúng loại nước và dụng cụ, vì bề mặt kính của tấm pin dễ trầy, dễ đọng cặn khoáng và có thể nứt khi gặp chênh lệch nhiệt độ lớn. Với hệ thống điện mặt trời áp mái nhà xưởng, việc vệ sinh đúng quy trình còn giúp hạn chế rủi ro làm hỏng cáp, hộp nối và ảnh hưởng đến điều kiện bảo hành của hãng pin.
BPG Group đạt chứng nhận ISO 9001:2015 (tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý chất lượng) và giải thưởng The Best of Vietnam 2024. Mỗi đợt vệ sinh được triển khai theo từng hạng mục đã thống nhất, có ảnh chụp báo cáo kết quả và biên bản nghiệm thu ký xác nhận giữa hai bên.
Quy trình vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời gồm 5 bước
Quy trình vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời đi từ làm sạch khô đến làm sạch ướt, để bụi và lá được loại bỏ trước khi gặp nước và không bị chà thành vệt trên mặt kính. Trình tự này dựa trên phương pháp quét, gỡ vết bám rồi mới rửa mà nhiều hãng pin khuyến nghị trong sổ tay vận hành và bảo trì. Hình dưới đây tóm tắt 5 bước vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời.
Bước 1: Khảo sát và kiểm tra an toàn
Đội thi công khảo sát vị trí lắp đặt, lối đi giữa các dãy pin, điểm cấp nước và các điểm neo an toàn trên mái trước khi bắt đầu. Trong bước này, đội thi công cũng kiểm tra tấm pin có kính vỡ, cáp hở hay hộp nối bị hở không, vì các tấm này không được vệ sinh bằng nước để tránh nguy cơ điện giật. Thời điểm thi công được chọn vào sáng sớm, chiều muộn hoặc ngày trời râm, khi nắng yếu và bề mặt tấm pin chưa nóng.
Bước 2: Quét bụi và lá khô
Đội thi công dùng chổi lông mềm, khăn sạch hoặc chổi khô không có vật cứng để quét bụi, cát và lá cây trên bề mặt tấm pin. Nếu tấm pin chỉ bám bụi khô và đã sạch sau bước quét, có thể không cần dùng nước ở các bước sau. Làm sạch khô trước giúp giảm lượng bùn đất hình thành khi xịt nước và giảm nguy cơ trầy kính khi chà.
Bước 3: Làm ướt và xử lý vết bám
Với các vết bám chặt như phân chim, nhựa cây, đất bám, đội thi công làm ướt để vết bẩn mềm ra rồi dùng khăn không dệt hoặc chổi mềm gỡ nhẹ, không dùng vật cứng để cạo. Chỉ chà ở vị trí có vết bám, không chà đi chà lại trên các vùng kính đã sạch. Chất tẩy rửa chỉ dùng khi nước không làm sạch được, và phải là loại phù hợp với kính pin theo hướng dẫn của hãng.
Bước 4: Xả rửa bằng nước sạch áp lực thấp
Đội thi công xả rửa toàn bộ bề mặt bằng nước sạch theo chiều từ trên xuống để cuốn trôi bụi và cặn còn lại. Khi dùng nước có áp lực, áp lực tại bề mặt tấm pin cần nằm trong giới hạn hãng pin cho phép, và không xịt nước trực tiếp vào cáp, giắc nối hay hộp nối phía sau tấm pin. Nếu đã dùng chất tẩy rửa ở bước 3, vùng đó cần được xả lại kỹ để không còn lớp màng mờ trên kính.
Bước 5: Kiểm tra và nghiệm thu
Sau khi xả rửa, đội thi công kiểm tra lại bề mặt kính, ghi nhận vị trí tấm pin có vết nứt, ố, khung bị cong hoặc cáp lỏng để doanh nghiệp chuyển cho bộ phận kỹ thuật xử lý. BPG chụp ảnh báo cáo kết quả theo từng khu vực hoặc từng dãy pin gửi doanh nghiệp, sau đó hai bên kiểm tra và ký biên bản nghiệm thu. Danh sách vị trí bất thường này cũng giúp doanh nghiệp theo dõi tình trạng hệ thống qua các đợt vệ sinh.
Năm bước trên là khung chung cho hệ thống áp mái nhà xưởng và tòa nhà. Hiệu quả của từng bước còn phụ thuộc vào chất lượng nước, loại dụng cụ và hóa chất mà đội thi công sử dụng.
Yêu cầu về nước, dụng cụ và hóa chất khi vệ sinh tấm pin
Nước vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời nên là nước máy sinh hoạt hoặc nước ít khoáng, dụng cụ phải mềm, còn hóa chất chỉ dùng khi nước không làm sạch được. Hãng pin LONGi nêu khá cụ thể các giới hạn này trong sổ tay vận hành và bảo trì tấm pin của LONGi, ví dụ chênh lệch nhiệt độ giữa nước và tấm pin không quá 10°C, áp lực nước tại bề mặt tấm pin không quá 0,7 MPa (megapascal, đơn vị đo áp suất). Bảng dưới đây tóm tắt các yêu cầu chính, doanh nghiệp nên đối chiếu thêm với sổ tay của đúng hãng pin đang lắp.
| Hạng mục | Nên dùng | Không nên dùng |
| Nước | Nước máy sinh hoạt; nguồn nước khác cần có độ pH từ 6 đến 8 và độ cứng không quá 450 mg/L theo sổ tay của LONGi. | Nước giếng nhiễm phèn, nước nhiều khoáng, vì cặn khoáng bám lâu ngày làm kính giảm khả năng truyền sáng. |
| Nhiệt độ và thời điểm | Sáng sớm, chiều muộn hoặc ngày trời râm, khi nắng yếu và tấm pin chưa nóng. | Dội nước lên tấm pin đang nóng giữa trưa, vì chênh lệch nhiệt độ lớn có thể làm nứt kính. |
| Dụng cụ | Chổi lông mềm, mút mềm, khăn không dệt, găng tay sạch để không để lại dấu tay trên kính. | Dao cạo, búi sắt, mặt nhám của miếng mút hoặc bất kỳ vật liệu mài mòn nào. |
| Hóa chất | Dung dịch vệ sinh tấm pin mặt trời phù hợp hướng dẫn của hãng, chỉ dùng khi nước không làm sạch được, sau đó xả lại bằng nước sạch. | Bột mài, chất tẩy có tính axit hoặc kiềm mạnh, dung môi, hơi nước nóng. |
| Áp lực nước | Áp lực thấp, trong giới hạn hãng pin cho phép, phun theo chiều từ trên xuống. | Xịt áp lực cao ở cự ly gần hoặc xịt thẳng vào cáp, giắc nối, hộp nối. |
Các yêu cầu trên áp dụng chung cho mọi tấm pin, nhưng cách bố trí người, thiết bị và nguồn nước sẽ khác nhau tùy vị trí lắp đặt của hệ thống. Vì vậy, trước khi thi công, đơn vị vệ sinh cần đánh giá riêng điều kiện của từng loại mái.
Cách vệ sinh tấm pin theo vị trí lắp đặt
Cách vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời thay đổi theo vị trí lắp đặt, vì mái tôn dốc của nhà xưởng và sân thượng bê tông của tòa nhà có rủi ro an toàn, lối đi và cách cấp nước khác nhau. Khi khảo sát, đơn vị thi công cần xác định trước loại mái để chọn phương án di chuyển và dụng cụ phù hợp. Hai vị trí lắp đặt phổ biến ở doanh nghiệp được trình bày dưới đây.
Tấm pin áp mái tôn nhà xưởng
Tấm pin áp mái tôn thường nằm trên mái dốc, cao và trơn khi ướt, nên người thi công phải đeo dây an toàn nối vào điểm neo hoặc dây cứu sinh và chỉ di chuyển trên lối đi đã xác định. Người thi công không giẫm, quỳ hay tì lực lên tấm pin, vì kính pin chỉ chịu được lực phân bổ đều chứ không chịu được lực dồn vào một điểm. Nước được bơm lên mái và phun từ phía trên xuống theo độ dốc, kết hợp chổi cán dài để làm sạch các tấm ở xa. Khi mái tôn bên dưới cũng cần vệ sinh, doanh nghiệp có thể tham khảo cách sắp xếp hai hạng mục trong bài vệ sinh mái tôn nhà xưởng có tấm pin mặt trời áp mái.
Tấm pin trên sân thượng bê tông của tòa nhà
Tấm pin lắp trên sân thượng bê tông có mặt bằng phẳng nên việc đi lại dễ hơn, tuy vậy đội thi công vẫn cần kiểm tra lan can, mép sân thượng và lối thoát nước sàn trước khi xả nước. Nước rửa chảy xuống sàn cần thoát được ngay để không đọng quanh chân giá đỡ và hộp nối. Với hệ thống nhiều dãy, chổi xoay dùng áp lực nước giúp làm sạch nhanh hơn, miễn là áp lực vẫn nằm trong giới hạn cho phép của hãng pin.
Dù lắp ở vị trí nào, phần lớn hư hại khi vệ sinh tấm pin đều đến từ một số thao tác sai lặp đi lặp lại. Phần tiếp theo tổng hợp những việc nên và không nên làm.
Những việc nên và không nên khi vệ sinh tấm pin
Những việc cần tránh nhất khi vệ sinh tấm pin là dội nước lên tấm pin đang nóng, giẫm lên tấm pin, dùng chất tẩy mạnh và xịt nước vào cáp hoặc hộp nối. Các thao tác này có thể làm nứt kính, trầy lớp phủ chống phản xạ hoặc gây nguy cơ chập điện. Hình dưới đây so sánh các việc nên làm và không nên làm.
- Nên chọn thời điểm nắng yếu như sáng sớm hoặc chiều muộn, để nước rửa không gây sốc nhiệt cho kính và người thi công không làm việc dưới nắng gắt trên mái.
- Nên dùng dụng cụ mềm và nước ít khoáng, vì vết xước và cặn khoáng trên kính đều làm giảm lượng ánh sáng đi vào tấm pin.
- Nên ghi lại vị trí kính nứt, cáp hở, hộp nối bị hở và không vệ sinh bằng nước ở các tấm này cho đến khi bộ phận kỹ thuật kiểm tra.
- Không nên giẫm hoặc tì lực lên tấm pin, kể cả khi tấm pin nằm ngay lối đi, vì lực dồn vào một điểm có thể gây nứt ngầm trong tế bào pin.
- Không nên dùng chất tẩy có tính axit, kiềm mạnh hoặc bột mài, vì các chất này có thể làm mờ lớp phủ trên kính và ăn mòn khung nhôm.
Tuân thủ các lưu ý này giúp mỗi đợt vệ sinh làm sạch tấm pin mà không để lại hư hại. Để biết đơn vị thi công có làm đúng hay không, doanh nghiệp cần một số căn cứ cụ thể trước và sau mỗi đợt.
Doanh nghiệp nên yêu cầu gì ở đơn vị vệ sinh tấm pin
Khi thuê đơn vị vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời, doanh nghiệp nên yêu cầu phương án thi công an toàn, danh sách hóa chất và dụng cụ, báo giá tách hạng mục, ảnh báo cáo theo từng khu vực và biên bản nghiệm thu. Những tài liệu này giúp người phụ trách kiểm soát được cách làm trên mái dù không trực tiếp có mặt trong suốt đợt vệ sinh. Đây cũng là bộ hồ sơ để trình cấp trên khi nghiệm thu và thanh toán.
- Phương án thi công trên mái nêu rõ lối đi, điểm neo dây an toàn, nguồn nước và khung giờ làm việc, để doanh nghiệp thống nhất trước với bộ phận vận hành hệ thống.
- Danh sách hóa chất và dụng cụ kèm tài liệu an toàn hóa chất, để đối chiếu với yêu cầu trong sổ tay của hãng pin.
- Báo giá tách theo từng hạng mục, ví dụ vệ sinh tấm pin, vệ sinh mái tôn hay máng xối, để doanh nghiệp biết rõ phạm vi của từng phần việc.
- Ảnh báo cáo theo từng khu vực hoặc dãy pin và danh sách vị trí bất thường phát hiện trong lúc làm, để bộ phận kỹ thuật có căn cứ kiểm tra tiếp.
- Biên bản nghiệm thu ký giữa hai bên sau khi doanh nghiệp đã kiểm tra kết quả.
Sau khi có quy trình và hồ sơ rõ ràng, việc còn lại là xác định lịch vệ sinh định kỳ phù hợp với môi trường lắp đặt, được trình bày trong bài bao lâu nên vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời một lần. Các câu hỏi thường gặp dưới đây giải đáp thêm một số tình huống khi vệ sinh tấm pin.
Câu hỏi thường gặp
Dùng nước máy để vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời được không?
Được, nước máy sinh hoạt dùng được để vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời. Nếu dùng nguồn nước khác như nước giếng, doanh nghiệp nên kiểm tra độ cứng và độ pH trước, vì nước nhiều khoáng để lại cặn trên kính sau khi khô. Sổ tay của LONGi khuyến nghị nguồn nước khác có pH từ 6 đến 8 và độ cứng không quá 450 mg/L.
Có được dùng máy xịt áp lực để rửa tấm pin không?
Có thể dùng, nhưng áp lực tại bề mặt tấm pin phải nằm trong giới hạn hãng pin cho phép. Sổ tay của LONGi giới hạn áp lực nước tại bề mặt tấm pin không quá 0,7 MPa. Người thi công cũng không xịt thẳng vào cáp, giắc nối và hộp nối phía sau tấm pin.
Vì sao không nên vệ sinh tấm pin vào giữa trưa?
Giữa trưa tấm pin đang nóng, nên dội nước mát lên có thể gây chênh lệch nhiệt độ lớn và làm nứt kính. Nắng gắt cũng làm nước khô nhanh, để lại vệt cặn trên mặt kính trước khi kịp xả sạch. Thời điểm phù hợp là sáng sớm, chiều muộn hoặc ngày trời râm.
Có cần làm việc với bộ phận vận hành hệ thống điện trước khi vệ sinh không?
Có, doanh nghiệp nên thông báo lịch vệ sinh cho bộ phận vận hành hệ thống điện mặt trời trước khi đội thi công lên mái. Bộ phận này nắm rõ sơ đồ dây, vị trí hộp nối và các tấm cần lưu ý, đồng thời quyết định cách vận hành hệ thống trong thời gian vệ sinh. Danh sách vị trí bất thường sau mỗi đợt cũng được chuyển cho bộ phận này kiểm tra.
Chi phí vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời được tính theo những yếu tố nào?
Chi phí vệ sinh tấm pin được tính theo số lượng tấm pin hoặc diện tích hệ thống, vị trí lắp đặt, độ cao và độ dốc mái, mức độ bẩn và điều kiện cấp nước. BPG gửi báo giá tách theo từng hạng mục, đã gồm nhân sự, máy móc và hóa chất chuyên dụng, sau khi khảo sát hiện trạng tại cơ sở. Khảo sát không thu phí; vui lòng liên hệ báo giá để nhận mức cụ thể cho hệ thống của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp cần vệ sinh hệ thống điện mặt trời áp mái nhà xưởng hoặc tòa nhà? Liên hệ BPG Group qua hotline 0707 43 9899 để được khảo sát hiện trạng không thu phí và nhận báo giá tách theo từng hạng mục, hoặc xem chi tiết dịch vụ vệ sinh tấm pin năng lượng mặt trời.
