Quy trình vệ sinh phòng khám là trình tự làm sạch và khử khuẩn môi trường bề mặt theo từng vùng có mức nguy cơ khác nhau, từ khu chờ, lễ tân đến phòng khám, phòng thủ thuật và nhà vệ sinh, được sắp theo giờ mở cửa và lượt khách trong ngày. Với doanh nghiệp có nhiều chi nhánh phòng khám hoặc thẩm mỹ viện, khó khăn lớn nhất thường không nằm ở một chi nhánh, mà ở việc giữ cùng một tiêu chuẩn khi nhân viên vệ sinh ở mỗi nơi làm theo một kiểu và thay đổi liên tục. Bài viết dưới đây trình bày cách phân vùng, 5 bước vệ sinh trong ngày, nguyên tắc vệ sinh bề mặt, vai trò của tạp vụ với chất thải y tế và cách đồng bộ cho cả chuỗi.
BPG Group đạt chứng nhận ISO 9001:2015 (tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý chất lượng) và giải thưởng The Best of Vietnam 2024, đồng thời sử dụng phần mềm để chấm công điện tử cho nhân viên vệ sinh tại dự án, giúp khách hàng theo dõi minh bạch tần suất và nhân sự thực hiện theo từng ca.
Phân vùng vệ sinh trong phòng khám theo mức nguy cơ
Phòng khám nên được chia thành các vùng vệ sinh theo mức nguy cơ lây nhiễm, vì mỗi vùng cần tần suất, hóa chất và dụng cụ khác nhau. Bộ Y tế đã ban hành bộ hướng dẫn kiểm soát nhiễm khuẩn trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh kèm theo Quyết định 3916/QĐ-BYT năm 2017, trong đó có hướng dẫn vệ sinh môi trường bề mặt, là căn cứ để cơ sở xây dựng quy trình riêng.
Ảnh dưới đây minh họa việc lau sàn khu sảnh chờ, nơi có lưu lượng người cao nhưng thuộc vùng nguy cơ thấp hơn phòng khám và phòng thủ thuật.
| Vùng | Khu vực ví dụ | Cách vệ sinh môi trường bề mặt |
| Nguy cơ thấp | Sảnh, lễ tân, khu chờ, văn phòng hành chính | Lau sàn và bề mặt bằng chất tẩy rửa, lau tay nắm, quầy, ghế chờ theo lượt khách trong ngày |
| Nguy cơ trung bình | Phòng khám tư vấn, hành lang khu khám, nhà vệ sinh khách | Làm sạch rồi khử khuẩn các bề mặt chạm nhiều, vệ sinh nhà vệ sinh dày hơn, dụng cụ riêng cho khu này |
| Nguy cơ cao | Phòng thủ thuật, phòng tiêm, khu lấy mẫu xét nghiệm | Làm theo quy trình riêng của cơ sở, phối hợp với nhân viên y tế về thời điểm và hóa chất được phép dùng |
Tên gọi và cách chia vùng có thể khác nhau giữa các phòng khám, nên bảng trên là khung tham khảo để cơ sở đối chiếu với quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn của mình. Sau khi đã chia vùng, việc tiếp theo là sắp lịch làm trong ngày theo giờ mở cửa và lượt khách.
Quy trình 5 bước vệ sinh phòng khám trong một ngày
Quy trình vệ sinh phòng khám trong một ngày gồm 5 bước: chuẩn bị trước giờ mở cửa, duy trì trong giờ khám theo lượt khách, làm sạch giữa ca, tổng vệ sinh sau giờ đóng cửa và ghi nhận vào sổ theo dõi. Chia theo mốc giờ giúp phòng khám luôn sạch khi có khách mà không để nhân viên vệ sinh chắn lối hay làm ồn khu khám.
Ảnh dưới đây tóm tắt 5 bước vệ sinh phòng khám theo giờ trong ngày.
- Trước giờ mở cửa: lau sàn khu chờ và hành lang, lau quầy lễ tân, ghế chờ, tay nắm cửa, kiểm tra và bổ sung vật tư nhà vệ sinh như giấy, xà phòng, dung dịch rửa tay.
- Trong giờ khám: lau lại các bề mặt chạm nhiều theo lượt khách, xử lý ngay chỗ đổ, chỗ bẩn và giữ nhà vệ sinh khô, sạch, không để biển “sàn ướt” thiếu khi đang lau.
- Giữa ca hoặc giờ nghỉ trưa: làm sạch nhà vệ sinh kỹ hơn, thu gom rác thông thường và thay túi ở các thùng đã đầy theo đúng phân loại của cơ sở.
- Sau giờ đóng cửa: tổng vệ sinh sàn, tường đến tầm tay, bàn ghế các phòng khám tư vấn, làm sạch rồi khử khuẩn các bề mặt chạm nhiều, giặt và phơi khăn, cây lau theo từng khu.
- Ghi nhận: ghi vào sổ hoặc phiếu theo dõi những khu đã làm, thời gian làm và các điểm cần báo lại cho quản lý phòng khám.
Với chuỗi phòng khám có giờ mở cửa khác nhau giữa các chi nhánh, mỗi chi nhánh nên có lịch riêng dựa trên cùng 5 bước này. Ở bước làm sạch và khử khuẩn, người làm cần nắm thêm một số nguyên tắc để tránh làm lây bẩn từ khu này sang khu khác.
Nguyên tắc vệ sinh bề mặt ở khu khám
Nguyên tắc vệ sinh bề mặt ở khu khám là làm từ vùng sạch đến vùng bẩn, từ trên xuống dưới, dùng dụng cụ riêng cho từng vùng và luôn làm sạch trước khi khử khuẩn. Các nguyên tắc này giúp hạn chế việc mang bẩn từ nhà vệ sinh hay khu chờ vào phòng khám, vốn là lỗi hay gặp khi nhân viên vệ sinh chưa được đào tạo cho môi trường y tế.
Ảnh dưới đây nêu một lưu ý kỹ thuật quan trọng khi vệ sinh phòng khám.
- Từ sạch đến bẩn: làm phòng khám tư vấn trước, hành lang sau, nhà vệ sinh sau cùng, để không mang bẩn ngược lại khu sạch.
- Từ trên xuống dưới: lau kệ, bàn, ghế trước rồi mới lau sàn, để bụi và nước rơi xuống được lau đi ở bước cuối.
- Dụng cụ riêng cho từng vùng: khăn, cây lau và xô dùng cho nhà vệ sinh không dùng cho phòng khám, thường được phân biệt bằng màu để nhân viên mới cũng dễ làm đúng.
- Làm sạch trước khi khử khuẩn: bụi bẩn còn trên bề mặt làm giảm tác dụng của hóa chất khử khuẩn, nên bề mặt cần được lau sạch trước.
- Dùng hóa chất theo hướng dẫn: pha đúng tỉ lệ, để đủ thời gian tiếp xúc ghi trên nhãn và không trộn các loại hóa chất với nhau.
Các lưu ý chi tiết hơn về khử khuẩn bề mặt và an toàn hóa chất có trong bài khử khuẩn văn phòng, có thể áp dụng cho khu chờ và khu hành chính của phòng khám. Bên cạnh bề mặt, chất thải là phần mà phòng khám và đơn vị vệ sinh cần thống nhất rõ ranh giới trách nhiệm.
Thu gom chất thải trong phòng khám: vai trò của tạp vụ
Chất thải trong phòng khám được quản lý theo Thông tư 20/2021/TT-BYT của Bộ Y tế về quản lý chất thải y tế trong khuôn viên cơ sở y tế, trong đó chất thải được phân loại ngay tại nơi phát sinh. Vì vậy, phòng khám cần thống nhất với đơn vị vệ sinh việc nào tạp vụ làm và việc nào thuộc nhân viên y tế hoặc đơn vị xử lý chất thải có chức năng.
- Chất thải thông thường như giấy, cốc nhựa, rác ở khu chờ và văn phòng được tạp vụ thu gom theo lịch, thay túi và đưa về khu tập kết của cơ sở.
- Chất thải y tế đã được phân loại trong túi, thùng riêng tại phòng khám chỉ được tạp vụ vận chuyển nội bộ khi cơ sở giao việc này và hướng dẫn rõ, không mở túi hay phân loại lại.
- Vật sắc nhọn và chất thải lây nhiễm phải được nhân viên y tế bỏ đúng hộp, thùng chuyên dụng ngay tại nơi phát sinh, tạp vụ không tự xử lý.
- Việc vận chuyển ra ngoài và xử lý chất thải y tế nguy hại do đơn vị có chức năng theo quy định thực hiện, không thuộc phạm vi dịch vụ vệ sinh.
Ranh giới trách nhiệm về chất thải nên được ghi vào hợp đồng và phổ biến cho nhân viên vệ sinh ngay từ ngày đầu. Đây cũng là một trong những điểm cần thống nhất chung cho mọi chi nhánh khi doanh nghiệp vận hành một chuỗi phòng khám.
Đồng bộ vệ sinh cho chuỗi phòng khám nhiều chi nhánh
Đồng bộ vệ sinh cho chuỗi phòng khám nhiều chi nhánh cần một bộ quy trình chung, lịch riêng theo giờ mở cửa của từng nơi, đội nhân sự ổn định có người dự phòng và một cách theo dõi chung cho cả chuỗi. Khi thiếu những yếu tố này, mỗi chi nhánh dần làm theo thói quen của nhân viên tại chỗ và chất lượng giữa các nơi chênh nhau rõ.
Ảnh dưới đây tóm tắt những điểm chuỗi phòng khám nên thống nhất với đơn vị vệ sinh.
- Một bộ checklist chung theo vùng cho mọi chi nhánh, chỉ khác danh sách phòng, để quản lý chuỗi so sánh được chất lượng giữa các nơi.
- Lịch theo giờ mở cửa của từng chi nhánh, vì chi nhánh mở buổi tối hoặc cuối tuần cần bố trí ca khác với chi nhánh chỉ mở giờ hành chính.
- Nhân sự được đào tạo cho môi trường y tế trước khi vào làm, và có phương án dự phòng khi nhân viên nghỉ để chi nhánh không bị bỏ trống.
- Người giám sát đi tuyến giữa các chi nhánh và một đầu mối liên lạc chung cho quản lý chuỗi.
- Dữ liệu chấm công theo ca của từng chi nhánh để đối chiếu số người, giờ làm với hợp đồng.
BPG Group cung cấp tạp vụ hằng ngày với nhân sự được tuyển chọn theo kinh nghiệm, tác phong, sức khỏe, được đào tạo trước khi triển khai và đào tạo thêm theo đặc thù dự án, trong đó có cơ sở y tế. Ở môi trường cơ sở y tế, BPG áp dụng quy trình theo phân vùng rủi ro, khử khuẩn và kiểm soát chất thải; cách BPG phục vụ một hệ thống có nhiều cơ sở có thể xem ở dự án hệ thống trường quốc tế Emasi, còn cách đánh giá chất lượng định kỳ cho nhiều chi nhánh có thể tham khảo bài đánh giá chất lượng dịch vụ vệ sinh.
Câu hỏi thường gặp về quy trình vệ sinh phòng khám
Nhân viên tạp vụ có được vệ sinh dụng cụ y tế không?
Không. Làm sạch, khử khuẩn và tiệt khuẩn dụng cụ, thiết bị y tế thuộc trách nhiệm của nhân viên y tế theo quy trình chuyên môn của cơ sở. Tạp vụ phụ trách vệ sinh môi trường bề mặt như sàn, tường, bàn ghế, tay nắm và nhà vệ sinh.
Phòng khám nên vệ sinh bao nhiêu lần một ngày?
Số lần vệ sinh phụ thuộc vào lượt khách, giờ mở cửa và từng vùng, nên không có một con số chung cho mọi phòng khám. Thông thường phòng khám có một lượt chuẩn bị trước giờ mở cửa, các lượt duy trì trong giờ khám theo lượt khách và một lượt tổng vệ sinh sau giờ đóng cửa.
Tạp vụ phòng khám cần được đào tạo gì?
Tạp vụ phòng khám cần được đào tạo về phân vùng vệ sinh, nguyên tắc làm từ sạch đến bẩn, dùng dụng cụ riêng theo vùng, cách dùng hóa chất an toàn và ranh giới trách nhiệm với chất thải y tế. Việc đào tạo nên làm trước khi vào làm và nhắc lại khi có nhân viên mới.
Chuỗi phòng khám có thể dùng một đơn vị vệ sinh cho mọi chi nhánh không?
Có. Chuỗi phòng khám dùng một đơn vị vệ sinh cho nhiều chi nhánh sẽ dễ thống nhất quy trình, checklist và cách báo cáo, đồng thời có một đầu mối khi cần phản hồi. Lợi ích và rủi ro của mô hình này được phân tích trong bài thuê một nhà thầu hay nhiều nhà thầu.
BPG có cung cấp tạp vụ cho cơ sở y tế không?
Có. BPG Group phục vụ khách hàng doanh nghiệp, trong đó có cơ sở y tế, với quy trình theo phân vùng rủi ro, khử khuẩn và kiểm soát chất thải. Phạm vi công việc và ranh giới trách nhiệm với nhân viên y tế được thống nhất sau khi BPG khảo sát từng cơ sở.
Tạp vụ và vệ sinh cho phòng khám, cơ sở y tế
Chuỗi phòng khám, thẩm mỹ viện và cơ sở y tế tại TP.HCM, Bình Dương và Đồng Nai có thể tham khảo các giải pháp của BPG Group cho lĩnh vực y tế, gồm tạp vụ hằng ngày, vệ sinh định kỳ và khử khuẩn, kiểm soát côn trùng. BPG khảo sát không thu phí và gửi phương án bố trí nhân sự theo giờ mở cửa của từng chi nhánh.
Liên hệ BPG Group qua hotline 0707 43 9899 hoặc email info@bpggroup.vn để được khảo sát và tư vấn quy trình vệ sinh cho phòng khám.
