Không có một mốc thời gian chung cho mọi nhà xưởng: tần suất vệ sinh ống gió phụ thuộc lượng bụi phát sinh trong sản xuất, số giờ hệ thống chạy mỗi ngày và kết quả kiểm tra thực tế bên trong đường ống. Nhà xưởng gỗ, dệt may và cơ khí thường cần kiểm tra và vệ sinh dày hơn kho vận hay xưởng lắp ráp nhẹ, còn xưởng thực phẩm và dược phẩm đi theo lịch kiểm soát không khí riêng. Bên cạnh lịch định kỳ, 5 dấu hiệu trong bài là căn cứ để bộ phận vận hành biết lúc nào nên vệ sinh ống thông gió nhà xưởng sớm hơn kế hoạch.
BPG Group đạt chứng nhận ISO 9001:2015 (tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý chất lượng) và giải thưởng The Best of Vietnam 2024. Mỗi đợt vệ sinh hệ thống ống gió được triển khai theo từng hạng mục đã thống nhất, có ảnh chụp báo cáo kết quả và biên bản nghiệm thu ký xác nhận giữa hai bên.
5 dấu hiệu ống gió nhà xưởng cần vệ sinh
Năm dấu hiệu cho thấy ống gió nhà xưởng cần được kiểm tra và vệ sinh là gió yếu hoặc phân bổ không đều, mùi ẩm mốc khi bật hệ thống, vệt bụi quanh miệng gió, quạt chạy ồn và rung, và bụi rơi trên máy móc bên dưới miệng gió. Bụi trong đường ống không nhìn thấy trực tiếp, nên các dấu hiệu bên ngoài này là cách nhanh nhất để bộ phận vận hành phát hiện hệ thống ống gió nhà xưởng đang bám bẩn. Hình dưới đây tóm tắt 5 dấu hiệu để dùng khi đi kiểm tra định kỳ.
- Gió yếu hoặc phân bổ không đều giữa các khu vực: khu gần quạt vẫn mát nhưng khu ở cuối đường ống bí hơn trước, vì bụi bám trong ống và ở các cửa điều chỉnh làm giảm lưu lượng gió tới điểm xa.
- Mùi ẩm mốc hoặc mùi bụi cũ khi bật hệ thống: mùi thổi ra từ miệng gió trong vài phút đầu khởi động cho thấy bụi và hơi ẩm đã tích tụ trong ống, nhất là ở đoạn ống đi qua khu vực ẩm.
- Vệt bụi và vết ố quanh miệng gió: bụi bay ra khi quạt khởi động hoặc chạy công suất cao rồi bám thành vệt quanh cửa gió, đây là dấu hiệu dễ quan sát nhất từ mặt sàn.
- Quạt chạy ồn và rung mạnh hơn trước: bụi bám không đều trên cánh quạt làm quạt mất cân bằng, khiến quạt rung, ồn và phải chạy nặng hơn.
- Bụi rơi trên máy móc, mặt bàn hoặc sản phẩm dưới miệng gió: với xưởng có yêu cầu sạch bề mặt sản phẩm, dấu hiệu này cần được xử lý sớm vì ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng đầu ra.
Theo kinh nghiệm quản lý vận hành nhà xưởng, khi có từ 2 dấu hiệu trở lên cùng lúc, doanh nghiệp nên kiểm tra bên trong đường ống thay vì chờ đến lịch bảo trì kế tiếp. Các dấu hiệu này cũng giúp điều chỉnh tần suất vệ sinh cho phù hợp với từng loại nhà xưởng, được trình bày ở phần tiếp theo.
Bao lâu vệ sinh ống gió một lần theo từng loại nhà xưởng
Tần suất vệ sinh ống gió phù hợp được xác định theo loại hình sản xuất, lượng bụi phát sinh và kết quả kiểm tra định kỳ, không theo một con số áp dụng chung. Tiêu chuẩn ACR (Assessment, Cleaning and Restoration, tiêu chuẩn đánh giá, làm sạch và phục hồi hệ thống điều hòa, thông gió) của NADCA (Hiệp hội các nhà thầu vệ sinh ống gió Hoa Kỳ) đưa ra khoảng thời gian kiểm tra khuyến nghị theo mục đích sử dụng công trình, và yêu cầu kiểm tra tình trạng sạch của hệ thống trước khi quyết định làm sạch. Hướng dẫn của NADCA cũng nêu ba yếu tố làm thay đổi lịch kiểm tra là tuổi của hệ thống, môi trường xung quanh công trình và việc có người làm việc bị dị ứng hay không.
Bảng dưới đây gợi ý cách áp dụng lịch kiểm tra và vệ sinh ống gió cho 3 nhóm nhà xưởng thường gặp.
| Loại nhà xưởng | Tốc độ bám bụi trong ống | Lịch nên áp dụng |
| Xưởng gỗ, dệt may, cơ khí | Nhanh, do bụi gỗ mịn, xơ vải và bụi kim loại | Kiểm tra dày, vệ sinh thường xuyên hơn các nhóm còn lại |
| Xưởng thực phẩm, dược phẩm | Phụ thuộc yêu cầu kiểm soát chất lượng không khí | Theo quy định nội bộ, tiêu chuẩn ngành và yêu cầu của các kỳ đánh giá |
| Kho vận, xưởng lắp ráp nhẹ | Chậm hơn, chủ yếu bụi từ bên ngoài và từ hàng hóa | Kiểm tra định kỳ, vệ sinh khi kết quả kiểm tra hoặc dấu hiệu cho thấy cần thiết |
Nhà xưởng vừa cải tạo, sửa chữa hoặc mới xây xong nên kiểm tra ống gió trước khi đưa vào vận hành, vì bụi xây dựng dễ lọt vào đường ống trong quá trình thi công. Với mọi nhóm nhà xưởng, kết quả kiểm tra thực tế là căn cứ cuối cùng để quyết định vệ sinh, nên bước kiểm tra cần được làm đúng cách.
Cách kiểm tra ống gió nhà xưởng trước khi quyết định vệ sinh
Kiểm tra ống gió nhà xưởng gồm quan sát miệng gió và lưới lọc, đo lưu lượng gió tại một số điểm, và xem tình trạng bên trong các đoạn ống đại diện để đánh giá mức bám bụi. Theo hướng dẫn của NADCA, việc đánh giá này nên được làm trước khi làm sạch, với các công cụ như camera kiểm tra, máy đo lưu lượng gió, máy đo độ ẩm và đèn soi. Một lần kiểm tra ống gió nhà xưởng thường đi qua 5 bước sau, từ quan sát bên ngoài đến lập kế hoạch vệ sinh:
- Quan sát miệng gió, lưới lọc và cửa gió hồi để đánh giá sơ bộ lớp bụi bám, vệt ố và tình trạng lưới lọc.
- Đo lưu lượng gió tại một số điểm đại diện, nhất là điểm gần quạt và điểm cuối đường ống, rồi so với thông số thiết kế hoặc lần đo trước.
- Mở các cửa thăm hoặc tháo miệng gió ở vài đoạn ống để xem lớp bụi, dấu hiệu ẩm mốc hoặc côn trùng bên trong.
- Đánh dấu các đoạn ống khó tiếp cận, như đoạn đi trên cao qua khu máy móc hoặc khu kho, để tính phương án thiết bị và thời gian thi công.
- Lập kế hoạch vệ sinh theo lịch sản xuất, chia theo khu vực để hạn chế gián đoạn vận hành.
Kết quả kiểm tra nên được lưu cùng hồ sơ vệ sinh nhà xưởng, có thể dùng chung với biểu mẫu vệ sinh nhà xưởng đang áp dụng cho các hạng mục khác, để lần kiểm tra sau có số liệu đối chiếu. Khi hồ sơ cho thấy đường ống đã bám bụi, lợi ích của việc vệ sinh đúng thời điểm thể hiện rõ ở cả điều kiện làm việc lẫn chi phí vận hành.
Lợi ích khi vệ sinh ống gió đúng thời điểm
Vệ sinh ống gió đúng thời điểm giúp luồng gió ổn định hơn, quạt chạy nhẹ hơn và hồ sơ bảo trì đầy đủ hơn cho các kỳ đánh giá của khách hàng. Vệ sinh theo kết quả kiểm tra, thay vì chờ hệ thống có sự cố, cũng giúp doanh nghiệp chủ động lịch thi công và tránh phải dừng sản xuất đột xuất. Bốn lợi ích chính mà bộ phận vận hành nhà xưởng nhận được khi vệ sinh ống gió đúng lúc gồm:
- Luồng gió ổn định hơn ở các khu vực xa quạt, giúp cải thiện điều kiện làm việc cho công nhân ở cuối đường ống.
- Quạt và động cơ giảm tải, vì không phải đẩy gió qua lớp bụi bám trong ống và trên cánh quạt.
- Hạn chế bụi rơi xuống máy móc và sản phẩm ở các khu vực đặt ngay dưới miệng gió.
- Có hồ sơ vệ sinh đầy đủ gồm ảnh và biên bản nghiệm thu, hỗ trợ nhà xưởng khi cần đối chiếu trong các kỳ đánh giá của khách hàng.
Ống gió là một hạng mục trong kế hoạch vệ sinh chung của nhà xưởng, nên lịch vệ sinh ống gió nên được ghép vào quy trình vệ sinh nhà xưởng tổng thể để tránh chồng chéo lịch thi công với các hạng mục trên cao khác. Phần dưới đây mô tả cách BPG tiếp nhận và triển khai một đợt vệ sinh hệ thống ống gió.
Cách BPG triển khai vệ sinh hệ thống ống gió nhà xưởng
BPG triển khai vệ sinh hệ thống HVAC (hệ thống sưởi, thông gió và điều hòa không khí) và ống gió nhà xưởng theo đợt, bắt đầu bằng khảo sát hiện trạng và kết thúc bằng ảnh chụp báo cáo kết quả cùng biên bản nghiệm thu ký giữa hai bên. Doanh nghiệp không cần tự xác định trước tần suất hay phạm vi, vì bước khảo sát giúp làm rõ các đoạn ống và thiết bị cần xử lý trong đợt. Một đợt vệ sinh ống gió của BPG được triển khai qua 5 bước, từ lúc tiếp nhận thông tin đến khi nghiệm thu:
- Doanh nghiệp gửi thông tin sơ bộ gồm địa chỉ nhà xưởng, loại hình sản xuất, quy mô hệ thống thông gió và các dấu hiệu đã phát hiện.
- BPG khảo sát hiện trạng tại cơ sở, không thu phí khảo sát, để đánh giá mức bám bụi và điều kiện tiếp cận đường ống.
- BPG gửi báo giá tách theo từng hạng mục, đã gồm nhân sự, máy móc và hóa chất chuyên dụng.
- Đội thi công làm lần lượt từng hạng mục đã thống nhất, phối hợp với ca sản xuất để không làm gián đoạn dây chuyền.
- BPG chụp ảnh báo cáo kết quả từng hạng mục gửi doanh nghiệp, sau đó hai bên kiểm tra và ký biên bản nghiệm thu.
Phạm vi và cách làm chi tiết cho đường ống gió, quạt thông gió được trình bày ở trang dịch vụ vệ sinh hệ thống thông gió nhà xưởng của BPG. Doanh nghiệp cần bảo trì cả phần kỹ thuật của hệ thống điều hòa và thông gió có thể xem thêm dịch vụ bảo trì điều hòa không khí, thông gió HVAC, vì vệ sinh ống gió và bảo trì HVAC là hai phạm vi khác nhau.
Câu hỏi thường gặp
Có thể tự kiểm tra ống gió nhà xưởng không?
Có, ở mức sơ bộ. Bộ phận vận hành có thể tự quan sát miệng gió, lưới lọc, mùi và tiếng ồn của quạt theo 5 dấu hiệu trong bài. Để đánh giá lớp bụi bên trong đường ống và vệ sinh an toàn ở các đoạn ống trên cao, doanh nghiệp cần đơn vị có thiết bị và nhân sự phù hợp.
Vệ sinh ống gió khác gì với bảo trì hệ thống HVAC?
Vệ sinh ống gió tập trung làm sạch bụi bẩn trong đường ống, miệng gió và quạt, còn bảo trì HVAC có phạm vi rộng hơn. Bảo trì HVAC gồm kiểm tra và xử lý các bộ phận cơ khí, điện của hệ thống điều hòa và thông gió. Doanh nghiệp nên tách hai phạm vi này trong hợp đồng để biết rõ hạng mục nào do đơn vị nào thực hiện.
Nhà xưởng mới xây có cần vệ sinh ống gió không?
Nhà xưởng mới xây nên kiểm tra ống gió trước khi đưa hệ thống vào vận hành chính thức. Bụi xây dựng và mạt vật liệu có thể lọt vào đường ống trong quá trình thi công. Kiểm tra sớm giúp xử lý lớp bụi này trước khi nó bị thổi ra khu sản xuất.
Vệ sinh ống gió có phải dừng sản xuất không?
Thông thường không cần dừng toàn bộ sản xuất. Lịch vệ sinh được chia theo khu vực và thống nhất trước với doanh nghiệp để phối hợp với ca sản xuất. Các khu vực có yêu cầu sạch cao được đưa vào phương án riêng ngay từ bước khảo sát.
Chi phí vệ sinh ống gió nhà xưởng tính theo căn cứ nào?
Chi phí được tính theo chiều dài và kích thước đường ống, số miệng gió và quạt, mức bám bụi, chiều cao và điều kiện tiếp cận. BPG gửi báo giá tách theo từng hạng mục sau khi khảo sát hiện trạng. Làm ngoài giờ, ban đêm hoặc ngày lễ có thể phát sinh phụ phí nhân công, được ghi rõ trong báo giá. Liên hệ báo giá để nhận phương án theo hệ thống thực tế.
Liên hệ BPG Group khảo sát hệ thống ống gió
Doanh nghiệp đang thấy các dấu hiệu ống gió nhà xưởng cần vệ sinh, hoặc chưa chắc tần suất vệ sinh ống gió nào phù hợp với nhà xưởng, có thể liên hệ BPG Group để đặt lịch khảo sát hiện trạng, không thu phí khảo sát. Gọi hotline 0707 43 9899 hoặc gửi email info@bpggroup.vn kèm địa chỉ nhà xưởng, loại hình sản xuất và các dấu hiệu đã phát hiện để được báo giá tách theo từng hạng mục.
